Zastanawiające jest to, że ta grupa zawodowa i społeczna zarabiała nieźle, porównywalnie do górników. A tymczasem w zagłębiu węglowym na południu kraju panował spokój. Czyżby, zatem towarzysz Edward –„Sztygar” miał tak duże poparcie sił lokalnych na swoim terenie w tym partyjnych i dodatkowo posiadał parasol ochronny ze strony Moskwy, że nie musiał się obawiać buntu na Śląsku? Może właśnie tak było a eksplozja na Wybrzeżu była z premedytacją zainspirowana. Nie mogła ona przecież ze względu na swą lokalizację zaszkodzić namaszczonemu przez Kreml następcy Gomułki.  Warto przy tym zwrócić uwagę na wzmożoną aktywność bezpieki na Pomorzu. W wyniku prowadzonych wytężonych działań operacyjnych w czasie wydarzeń grudniowych i bezpośrednio po nich SB zwerbowała do współpracy aż 53 osoby (do grona znanych można zaliczyć zwerbowanego 19 grudnia 1970 przez funkcjonariusza SB kpt. Edwarda Graczyka Lecha Wałęsę, TW o pseudonimie „Bolek”). W takich warunkach nie jeden opozycjonista nie miał najmniejszych szans, aby móc skutecznie kontestować system domagając się spełnienia swoich postulatów, bo wcześniej czy później był szykanowany, szantażowany, brutalnie przesłuchiwany lub ginął w niewyjaśnionych okolicznościach a aktem łaski był kilkuletni wyrok. Służby wywiadowcze ZSRR też na bieżąco były informowane, co się dzieje podczas wydarzeń grudniowych. Na polecenie Kremla ówczesny konsul generalny w Gdańsku otrzymał polecenie, aby wszyscy obywatele ZSRR przebywający na tych terenach składali raporty o tym, co się dzieje podczas zamieszek i nie tylko. Przy takim rozeznaniu wywiadowczym na każdym szczeblu społecznym czy też politycznym Kreml doskonale wiedział, co się dzieje i mógł planować misterną strategię utrwalania porządku, który miał swój początek w Jałcie dając do zrozumienia tym wszystkim zwłaszcza Gomułce, że nie można samodzielnie kreować jakiejkolwiek polityki suwerenności czy też niezależności.

Każda cena, która miała przynieść konkretny, założony efekt polityczny była przez władze sowieckie do zaakceptowania. Liczył się jedynie skutek, czyli podtrzymanie władzy w każdym kraju wasalnym. Bilans wydarzeń grudniowych to 44 zabitych (niektóre źródła mówią nawet o ponad 800 ofiarach, bo wiele osób grzebano na cmentarzach nocą w bezimiennych mogiłach), rannych 1164, zostało aresztowanych trzy tysiące osób. Zamieszki tłumiło 5 tys. milicjantów i 27 tys. żołnierzy. 20 Grudnia 1970 na VII plenum KC PZPR został zmuszony do rezygnacji Gomułka, który ze względu na zły stan zdrowia zrobił to pisemnie. Był jednocześnie naciskany, aby w ogóle odszedł z Biura Politycznego. Jego następcą został towarzysz Gierek, który 24 stycznia 1971 słynnym przemówieniem do robotników Stoczni Szczecińskiej a przede wszystkim słynnym zapytaniem „Jak towarzysze? Pomożecie?” Przekonał robotników do zakończenia definitywnie strajków (strajki były przerwane po 19 grudnia, ale kontynuowane aż do końca tego miesiąca). Podwyżki cen zaaprobowane 12 grudnia przez rząd zostały zniesione w marcu 1971 roku przy jednoczesnym podniesieniu wydatków płacowych dla wszystkich grup społecznych o 6,5 mld złotych. Zmiany też nastąpiły w Biurze Politycznym KC gdzie 23 grudnia zdymisjonowany został Józef Cyrankiewicz a na fotelu premiera zastąpił go Piotr Jaroszewicz. W niebyt polityczny odeszli i przestali się liczyć ci z Biura KC PZPR, którzy przyczynili się do wzrostu napięcia na Wybrzeżu, czyli Kociołek, Korczyński, Kliszko. Próbowano im przypisać w mniejszym lub większym stopniu odpowiedzialność za rozkaz i strzelanie do niewinnych ludzi zapominając, że przede wszystkim to ówczesny minister obrony narodowej gen. Wojciech Jaruzelski był za to odpowiedzialny odpierając nawet po latach zarzuty jakoby nie miał z tym nic wspólnego. Fakt jest jednak faktem, że jego lojalna polityka wobec Moskwy miał nadal umacniać zależność PRL od wschodnich mocodawców a jakiekolwiek formy sprzeciwu były paraliżowane przez Służby PRL lub wojsko kontrolowane przez zadaniowanego agenta w roli namiestnika.

Autor:

Szczepan Barański

Bibliografia:

Andrzej Albert, Najnowsza Historia Polski 1918-1980 , cześć IV 1956-1980, Polonia Book Fund 1989.

Jakub Andrzejewski, Gomułka i inni Dokumenty z archiwum KC 1948-1982 , Warszawa 1986.

Sławomir Cenckiewicz, Sprawa Lecha Wałęsy,Poznań 2008.

Jerzy Eisler, Czterdzieści piec lat które wstrząsnęły Polską , Warszawa 2018.

Jerzy Eisler, Grudzień 1970 .ipn.gov.pl.

Jerzy Eisler , Andrzej Szwarc, Paweł Wieczorkiewicz, Polska Dzieje Polityczne ostatnich dwustu lat, Warszawa 1997.

Piotr Gajdziński, Gierek Człowiek z Węgla , Poznań 2014.

Generał Wojciech Jaruzelski w rozmowie z Janem Osieckim , Warszawa 2014.

Lech Kowalski, Jaruzelski – Generał ze skazą , Poznań 2012.

Henryk Pająk, Stanisław Żochowski, Rządy Zbirów 1940-1990, Lublin 1996.

Wojciech Roszkowski,  Najnowsza Historia Polski 1945-1980 , Warszawa 2003.

Józef Tejchma Stary Świadek Nowej Historii Polski, Warszawa 2015.

Teresa Torańska, Byli, Warszawa 2006.

Paweł Wieczorkiewicz, Justyna Błażejowska, Przez Polskę Ludową na przełaj i na przekór, Poznań 2011.[/fusion_text][/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container]