Reklamy

Po wyjściu z więzienia miał się bardzo dobrze w przeciwieństwie do wielu bitych, katowanych, mordowanych żołnierzy wyklętych. Miał sporo możliwości, bo nawet, jako współtwórca Klubu Krzywego Koła był nadal pracownikiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Od 1956 roku wpływy Garzteckich ulegają zmniejszeniu, bo do głosu dochodzi tzw. młoda fala myślicieli – kontestatorów a jej sztandarowymi postaciami są Jan Józef Lipski, historyk kultury (po 1989 odnowiciel Polskiej Partii Socjalistycznej) czy też znany nam wszystkim rzecznik rządu PRL lat 80 (wtedy dziennikarz Po prostu) Jerzy Urban. Spotkania czwartkowe odbywały się początkowo w mieszkaniu Garzteckich na Krzywym Kole a później nad siedzibą Desy w Rynku Starego Miasta. Bywali na nich m.in. Leszek Kołakowski i Adam Michnik, który od razu zaskarbił sobie sympatię prezesa. Podobno wtedy jąkający się 15 letni Michnik uczeń liceum zabrał głos odnośnie oświaty w PRL. Po sarkastycznej uwadze jednego z uczestników- aby wrócił do szkoły – wziął go w obronę przewodniczący Lipski. Ta nic sympatii, wręcz przyjaźni zaowocuje, gdy Klub zostanie dezaktywowany w 1962. Większość działaczy pod wpływem inspiracji intelektualnej czy też bardziej chęci poszerzania wpływów w partii założyła w tym samym budynku Staromiejskiego Domu Kultury (gdzie działał Klub Krzywego Koła) za cichym przyzwoleniem władz PRL, kontestujący Klub Poszukiwaczy Sprzeczności.

Klub Poszukiwaczy Sprzeczności

Klub Poszukiwaczy Sprzeczności

Nazwa Klubu została wymyślona przez Stanisława Manturzewskiego socjologa, specjalistę od ustroju marksistowskiego również zaangażowanego klubowicza Krzywego Koła. Jak pisała Trybuna Ludu, jedyne, słuszne, opiniotwórcze w tym czasie medium – redaktor Manturzewski odkrył: „polską Atlantydę, ziemię wcale nieznaną, ale jakże ciekawą”. Jak się później okazało był to materiał poglądowy dla władzy o tym jak postrzegają ustrój przedstawiciele młodzieży licealnej, studenckiej, naukowcy, dziennikarze, dawni komuniści sprowadzeni do podziemia przez machinę stalinowską, czyli tzw. Trockiści. Rzeczywiście na spotkania nowo powstałego klubu protegowanego przez Wydział Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, przychodziło początkowo około 20 osób, z czasem było ich dużo więcej.  Uczestnicy wywodzili się z kół Związku Młodzieży Socjalistycznej, liceów Stefana Batorego, Mikołaja Reja, Juliusza Słowackiego, Klementa Gottwalda i Narcyzy Żmichowskiej. Klub Poszukiwaczy Sprzeczności składał się z kolegów Michnika.

Znaleźli się w nim m.in. Irena Grudzińska, Wiktor Holsztyński, Jan Lityński, Jan Tomasz Gross, Seweryn Blumsztajn, Barbara Toruńczyk, Leon Sfard, Jerzy Mink, Klaudiusz Weiss, Paula Zachczyńska, Julia Juryś, Krystyna Weintraub, Włodzimierz Rabinowicz, Marek Orlański, Włodzimierz Kofman, Krzysztof Pszenicki, Artur Halmin, Jan Kofman, Michał Kleiber, Henryk Kowalski.  Nastoletni Michnik dał się poznać, jako ten oczytany, dyskutujący z każdym, uwodzący klasowe dziewczyny. Przylgnęło do niego wtedy przezwisko ”kaczka szufladka” sugerująca brak wybredności w pozyskiwaniu nowych miłości, przyjaźni i znajomości. Ta cecha zaprowadziła go w przyszłości nie tylko przed okrągły stół dwuznacznej historii.

Jako pierwszego Michnik zafascynował Adama Schaffa profesora Polskiej Akademii Nauk ( Od 1941 przebywał w Moskwie. Tam w roku 1945 ukończył studia filozoficzne na Uniwersytecie Moskiewskim, aby z Armią Czerwoną przynieść jedyną słuszną prawdę do Polski) uznawanego, jako autorytet naukowy w zakresie marksizmu, który udzieli Michnikowi poparcia podczas działalności klubu. Patronat ideologiczny Klub Poszukiwaczy Sprzeczności dostał też od Aleksandra Smolara działacza Związku Młodzieży Socjalistycznej na Uniwersytecie Warszawskim (był to syn przedwojennych żydowskich działaczy komunistycznych Grzegorza (Hersz) Smolara i Walentyny Najdus). Smolar dzięki wzorcom wyniesionym z domu wiedział jak utrwalać „niepodległość” Polski i „przywiązanie” do narodu polskiego.

Reklamy